Νέα έρευνα σε 14 χώρες εξετάζει πώς επηρεάζουν τα νήπια οι φωνές και οι τιμωρίες

Πόσο επηρεάζει τον ψυχισμό ενός μικρού παιδιού ο τρόπος με τον οποίο οι γονείς αντιδρούν όταν κάνει κάτι που δεν πρέπει; Μια νέα διεθνής μελέτη εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στις φωνές, τη σωματική τιμωρία, τη στέρηση προνομίων και τις δυσκολίες συμπεριφοράς στα νήπια, αναδεικνύοντας ευρήματα που αξίζει να γνωρίζουν οι γονείς.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι μητέρες που ανέφεραν συχνότερη χρήση ορισμένων αυστηρών πρακτικών πειθαρχίας ανέφεραν επίσης περισσότερα προβλήματα συμπεριφοράς και συναισθηματικές δυσκολίες στα παιδιά τους.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Child Psychiatry & Human Development τον Αύγουστο του 2026 και περιέλαβε 865 παιδιά από 14 χώρες. Το βασικό της μήνυμα είναι ότι ο τρόπος με τον οποίο οι ενήλικες θέτουν όρια και διαχειρίζονται τις δύσκολες συμπεριφορές των παιδιών έχει σημασία, ακόμη και κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής τους.

Τι έδειξε η έρευνα για τις φωνές και τη σωματική τιμωρία

Η ερευνητική ομάδα εξέτασε πέντε διαφορετικές πρακτικές πειθαρχίας:

  • Την προτροπή του παιδιού να σκεφτεί τι έκανε.
  • Τις φωνές ή τις προσβολές προς το παιδί.
  • Τα χτυπήματα ή τη σωματική τιμωρία.
  • Τη στέρηση προνομίων, όπως ενός παιχνιδιού ή ενός γλυκού.
  • Την προσωρινή απομάκρυνση του παιδιού από τους άλλους, γνωστή ως time-out.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές εξέτασαν αν η συχνότητα χρήσης αυτών των πρακτικών συνδεόταν με προβλήματα συμπεριφοράς και συναισθηματικές δυσκολίες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι φωνές, τα χτυπήματα και η στέρηση προνομίων συνδέονταν με περισσότερα συνολικά προβλήματα. Οι φωνές και η στέρηση προνομίων συνδέθηκαν επίσης με δυσκολίες που εκδηλώνονται προς τα έξω, ενώ και οι τρεις πρακτικές συσχετίστηκαν με προβλήματα εσωτερίκευσης, όπως το άγχος και η συναισθηματική δυσφορία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρημα για τις φωνές: η συχνότερη χρήση τους συνδέθηκε με περισσότερες δυσκολίες σε όλες τις βασικές κατηγορίες προβλημάτων που εξέτασε η μελέτη.

Δύο διαφορετικές μορφές δυσκολιών στην παιδική συμπεριφορά

Οι ερευνητές εξέτασαν δύο βασικές κατηγορίες δυσκολιών, οι οποίες δεν εκδηλώνονται με τον ίδιο τρόπο:

  • Προβλήματα εξωτερίκευσης: Πρόκειται για συμπεριφορές που γίνονται εμφανείς προς το περιβάλλον, όπως η επιθετικότητα, η υπερκινητικότητα και οι έντονες αντιδράσεις.
  • Προβλήματα εσωτερίκευσης: Αφορούν δυσκολίες που στρέφονται περισσότερο προς τον εσωτερικό κόσμο του παιδιού, όπως το άγχος, η συναισθηματική δυσφορία και η κοινωνική απόσυρση.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι φωνές και η στέρηση προνομίων συνδέθηκαν με προβλήματα και στις δύο κατηγορίες. Τα χτυπήματα συνδέθηκαν με περισσότερα συνολικά προβλήματα και δυσκολίες εσωτερίκευσης.

Αυτό υπενθυμίζει ότι δεν εκφράζουν όλα τα παιδιά τη δυσφορία τους με τον ίδιο τρόπο. Κάποια μπορεί να αντιδρούν με έντονο θυμό και επιθετικότητα, ενώ άλλα να γίνονται πιο αγχώδη ή να αποσύρονται.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από διεθνή ερευνητική ομάδα με επικεφαλής την Ela Sehic από το Washington State University.

Συμμετείχαν 865 παιδιά ηλικίας από 17 έως 40 μηνών, με μέση ηλικία περίπου 27 μηνών, και οι μητέρες τους. Τα δεδομένα προήλθαν από το Βέλγιο, τη Βραζιλία, τη Χιλή, την Κίνα, τη Φινλανδία, την Ιταλία, το Μεξικό, την Ολλανδία, τη Ρουμανία, τη Ρωσία, τη Νότια Κορέα, την Ισπανία, την Τουρκία και τις ΗΠΑ.

Οι μητέρες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τις πρακτικές πειθαρχίας που χρησιμοποιούσαν στην καθημερινότητά τους. Παράλληλα, αξιολόγησαν τη συμπεριφορά, τις κοινωνικές δεξιότητες και τη συναισθηματική κατάσταση των παιδιών τους μέσω του Child Behavior Checklist, ενός ευρέως χρησιμοποιούμενου εργαλείου αξιολόγησης.

Η διεθνής διάσταση της έρευνας επέτρεψε στους επιστήμονες να εξετάσουν αν οι συσχετίσεις ανάμεσα στις πρακτικές ανατροφής και στις δυσκολίες των παιδιών εμφανίζονται με παρόμοιο τρόπο σε διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα.

Τι συνέβη με το time-out και τη στέρηση προνομίων;

Ένα από τα ενδιαφέροντα σημεία της μελέτης αφορά δύο πρακτικές που χρησιμοποιούνται συχνά από τους γονείς: την προσωρινή απομάκρυνση του παιδιού από μια κατάσταση (time-out) και την προτροπή του να σκεφτεί τη συμπεριφορά του.

Οι συγκεκριμένες πρακτικές δεν εμφάνισαν στατιστικά σημαντική σύνδεση με τα προβλήματα συμπεριφοράς που εξετάστηκαν. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι αποδείχθηκε πως προστατεύουν τα παιδιά ή ότι μειώνουν από μόνες τους τις δυσκολίες.

Η στέρηση προνομίων, αντίθετα, συνδέθηκε με περισσότερα προβλήματα. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη πρακτική μπορεί να εφαρμόζεται με διαφορετικούς τρόπους και ότι οι γονείς ενδέχεται να την επιλέγουν ως αντίδραση σε ήδη υπάρχουσες δυσκολίες συμπεριφοράς.

Επιπλέον, τα νήπια βρίσκονται ακόμη σε πολύ μικρή ηλικία και ενδέχεται να μην κατανοούν πλήρως τη σχέση ανάμεσα στη συμπεριφορά τους και στην αφαίρεση ενός προνομίου.

Γιατί έχει σημασία ο τρόπος με τον οποίο βάζουμε όρια στα παιδιά;

Τα ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη οι γονείς να αναζητούν τρόπους διαχείρισης της συμπεριφοράς που δεν βασίζονται στις φωνές, στις προσβολές ή στη σωματική τιμωρία.

Η θέσπιση ορίων δεν σημαίνει ότι πρέπει να απουσιάζει η αυστηρότητα ή η συνέπεια. Τα παιδιά χρειάζονται σαφείς κανόνες και σταθερή καθοδήγηση, αλλά και έναν ενήλικα που μπορεί να διαχειριστεί τις δύσκολες στιγμές χωρίς να καταφεύγει στην επιθετικότητα.

Μερικές πρακτικές που μπορούν να βοηθήσουν στην καθημερινότητα είναι:

  • Σταθεροί και απλοί κανόνες: Το παιδί χρειάζεται να γνωρίζει τι περιμένουν οι γονείς από αυτό.
  • Ήρεμη επικοινωνία: Αντί για φωνές, οι γονείς μπορούν να εξηγούν με σύντομες και κατανοητές φράσεις ποια συμπεριφορά δεν είναι αποδεκτή.
  • Αναγνώριση των συναισθημάτων: Ένα νήπιο μπορεί να δυσκολεύεται να διαχειριστεί τον θυμό, την απογοήτευση ή την κούρασή του. Η αναγνώριση αυτών των συναισθημάτων είναι σημαντικό πρώτο βήμα.
  • Θετική ενίσχυση: Η αναγνώριση μιας καλής συμπεριφοράς βοηθά το παιδί να καταλάβει τι περιμένουμε από αυτό.
  • Συνέπεια χωρίς ταπείνωση: Τα όρια πρέπει να εφαρμόζονται σταθερά, χωρίς προσβολές, απειλές ή σωματική τιμωρία.

Γιατί τα όρια είναι απαραίτητα στην ανατροφή ενός παιδιού. Ο τρόπος, όμως, με τον οποίο τα θέτουμε μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Πηγή: infokids.gr

Νέα έρευνα σε 14 χώρες εξετάζει πώς επηρεάζουν τα νήπια οι φωνές και οι τιμωρίες

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

two × three =

Μείνε στην παρέα μας!

Νέες ιδέες, άρθρα, οδηγοί και αποκλειστικό υλικό
απευθείας στο inbox σου.