6ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΔΕΠΥ: Δραματικές ελλείψεις και θεσμικά εμπόδια στις δημόσιες δομές Ψυχικής Υγείας – Oι ειδικοί μιλούν στο SuperMammasBlog

Το SuperMammasBlog βρέθηκε στην «καρδιά» των εξελίξεων, καλύπτοντας τις εργασίες του 6ου Πανελλήνιου Διεπιστημονικού Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Διάσπασης και Ελλειμματικής Προσοχής/ Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ).

Παρακολουθώντας τις εργασίες του συνεδρίου, βιωματικά εργαστήρια και συνομιλώντας με τους πλέον αρμόδιους επιστήμονες, συγκεντρώσαμε τα πιο ουσιαστικά συμπεράσματα γύρω από τη ΔΕΠΥ, τη διαχείριση της συμπεριφοράς, τη μελέτη και τη σωματική υγεία των παιδιών, καταγράψαμε την πραγματική εικόνα των δημόσιων υποδομών στη χώρα μας και προσπαθήσαμε να καλύψουμε ένα τεράστιο κενό πληροφόρησης και παραφιλολογίας.

Υποστελέχωση & Τεράστιες Λίστες Αναμονής

Σε ένα κλίμα έντονου προβληματισμού και δημιουργικού διαλόγου, οι επιστήμονες και οι επαγγελματίες υγείας που συμμετείχαν στο συνέδριο περιέγραψαν μια ανησυχητική πραγματικότητα γύρω από τις δημόσιες υπηρεσίες φροντίδας στην Ελλάδα. Η υποστελέχωση των δημόσιων δομών σε παιδοψυχιάτρους και εξειδικευμένες διεπιστημονικές ομάδες δημιουργεί τεράστιες λίστες αναμονής, αναγκάζοντας τις οικογένειες να περιμένουν πολλούς μήνες ή και χρόνια ακόμη και για μια βασική διαγνωστική αξιολόγηση.

Παράλληλα, η σχεδόν παντελής απουσία ειδικών παιδοψυχιατρικών κλινών νοσηλείας και η έλλειψη ουσιαστικού συντονισμού ανάμεσα στα εμπλεκόμενα Υπουργεία Υγείας, Παιδείας και Δικαιοσύνης εγκλωβίζουν τα παιδιά και τους γονείς σε έναν φαύλο κύκλο γραφειοκρατίας και απόγνωσης.

Την ίδια στιγμή, ένα μεγάλο ποσοστό παιδιών —ιδιαίτερα κορίτσια ή παιδιά με τον αμιγώς απρόσεκτο υπότυπο της διαταραχής— παραμένουν «αόρατα» και αδιάγνωστα για χρόνια, καθώς η συμπεριφορά τους δεν συνοδεύεται από την κλασική υπερκινητικότητα, στερώντας τους την έγκαιρη υποστήριξη που δικαιούνται.  

🎤 Οι ειδικοί απαντούν στο SuperMammasBlog

Στο περιθώριο του συνεδρίου, το SuperMammasBlog εξασφάλισε αποκλειστικές δηλώσεις και βιντεο-συνεντεύξεις από τους πρωταγωνιστές της επιστημονικής κοινότητας, θέτοντας τα καίρια ερωτήματα που απασχολούν κάθε γονέα.

Αρχικά,  ο Εμμανουήλ Τσαλαμανιός, Ψυχίατρος παιδιών και εφήβων, Διευθυντής του Τμήματος Ψυχιατρικής Κλινικής Παιδιών-Εφήβων του Γενικού Νοσοκομείου «Ασκληπιείου Βούλας» και πρώην πρόεδρος της Παιδοψυχιατρικής Εταιρείας Ελλάδος τοποθετήθηκε με αφοπλιστική ειλικρίνεια σχετικά με τους επιβαρυντικούς παράγοντες της καθημερινότητας, ενώ ξεκαθάρισε πότε ένα παιδί είναι απλώς ζωηρό και πότε έχει ΔΕΠΥ.

Συγκεκριμένα, τόνισε πως ο βασικότερος επιβαρυντικός παράγοντας αύξησης των περιστατικών είναι η ασυνέπεια των γονιών! “Θέτουμε συνεχώς κανόνες στο σπίτι, αλλά στην πράξη δεν τους τηρούμε, δημιουργώντας αστάθεια και σύγχυση στο παιδί”, είπε χαρακτηριστικά.

Σε ερώτησή μας σχετικά με το ποια είναι η λεπτή γραμμή που διαχωρίζει τη ΔΕΠΥ από την απλή ζωηράδα, απάντησε: «Ο ανεξέλεγκτος παρορμητισμός» Το παιδί με ΔΕΠΥ αδυνατεί να «φρενάρει» τον παρορμητισμό του εκείνη τη στιγμή.

🎬 Οι Αποκλειστικές Βιντεο-Συνεντεύξεις του SuperMammasBlog:

Στο πλαίσιο των εργασιών του συνεδρίου, η κάμερα του SuperMammasBlog και του Supermammaschannel συνάντησε την Πρόεδρο και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Εταιρείας ΔΕΠΥ, εξασφαλίζοντας πολύτιμες τοποθετήσεις από τους πλέον αρμόδιους επιστήμονες και επαγγελματίες υγείας:

Δρ. Τέρψη Κόρπα (Παιδοψυχίατρος και Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας ΔΕΠΥ):

Ως η καθ’ ύλην αρμόδια, η Πρόεδρος επιχειρεί να ρίξει φως στο τοπίο της παραπληροφόρησης, αναλύοντας τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια που πρέπει να κινητοποιήσουν έναν γονέα, τη σχέση των οθονών/κινητών με την εμφάνιση της διαταραχής. Παράλληλα, τοποθετείται ανοιχτά για τη φαρμακευτική αγωγή, τα σύγχρονα θεραπευτικά, τα ποσοστά επιπολασμού και την πραγματική μέριμνα της Πολιτείας.

Παρακολουθήστε το βίντεο της συνέντευξης:

Παράλληλα, η Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής (MSc) Κυριακή Κανάρη, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Εταιρείας ΔΕΠΥ, με πολυετή εμπειρία στην τάξη,  χαρτογραφεί τη σχέση σχολείου και οικογένειας, εξηγώντας πώς μπορούν να ξεπεραστούν τα εμπόδια με το ΚΕΔΑΣΥ και να χτιστεί μια ειλικρινής συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς προς όφελος του μαθητή.  

Παρακολουθήστε το βίντεο της συνέντευξης:

 

Τέλος, ο Δρ. Ευθύμιος Αγγελάκης, Νευροψυχολόγος (Specialist Coach) και Γενικός Γραμματέας του Δ.Σ. της Ελληνικής Εταιρείας ΔΕΠΥ, εστιάζει στην ιδιαίτερα ευαίσθητη ηλικία της εφηβείας. Αναλύει πώς το ADHD Coaching μπορεί να βοηθήσει έναν έφηβο να οργανώσει τη μελέτη του, να διαχειριστεί τον χρόνο του και να ανακαλύψει τα δυνατά του σημεία. Παράλληλα, δίνει πρακτικές απαντήσεις για τον επαγγελματικό προσανατολισμό των εφήβων με ΔΕΠΥ, δείχνοντας πώς η δημιουργικότητα και η ιδιοσυγκρασία τους μπορούν να μετατραπούν σε επαγγελματικό πλεονέκτημα.

Παρακολουθήστε το βίντεο της συνέντευξης:

💡 Πρακτικά Εργαλεία & Ολιστική Φροντίδα

Στο πλαίσιο του τριήμερου συνεδρίου, είχαμε την ευκαιρία  -γονείς, εκπαιδευτικοί και επαγγελματίες υγείας- να παρακολουθήσουμε πολύτιμα βιωματικά εργαστήρια για την καθημερινή διαχείριση στο σπίτι και τη σχολική αίθουσα. Μέσα από συγκεκριμένα tips και εργαλεία, όπως ο κανόνας της σιωπηλής αναμονής των 5 δευτερολέπτων και η εφαρμογή σύντομων, λογικών συνεπειών αντί για εξοντωτικές τιμωρίες, οι γονείς καλούνται να καλλιεργήσουν την αυτορρύθμιση του παιδιού με ηρεμία και σταθερότητα.

1. Διαχείριση Συμπεριφοράς (Parenting Tips)

Μέσα από το Workshop «Μεγαλώνοντας ένα παιδί με ΔΕΠΥ: Γονεϊκές δεξιότητες που κάνουν τη διαφορά – Δομημένη εκπαίδευση γονέων για τη διαχείριση συμπεριφορικών δυσκολιών”,  ο Ματθαίος Κάτσουνας , Ψυχολόγος (MSc) με εξειδίκευση και κλινική εμπειρία στη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) αναφέρθηκε:
α. Στον αλγόριθμο των 5 δευτερολέπτων για τη διακοπή μιας συμπεριφοράς & πώς βάζουμε όρια χωρίς φωνές (επιστημονικά τεκμηριωμένος – λειτουργεί ευεργετικά για όλα τα παιδιά):  
Όταν θέλετε το παιδί να σταματήσει μια δραστηριότητα (π.χ. να κλείσει την τηλεόραση):  
Δίνετε μία σαφή και σύντομη οδηγία.  
Περιμένετε 5 δευτερόλεπτα σιωπηλά (δίνετε χρόνο στον εγκέφαλο να επεξεργαστεί την εντολή, χωρίς να επαναλαμβάνετε ή να φωνάζετε).  
Αν υπάρξει αποδοχή: Επιβραβεύετε αμέσως!  
Αν υπάρξει άρνηση: Επαναλαμβάνετε την οδηγία μία φορά rightarrow Αναμονή 5 δευτερολέπτων rightarrow Αν συμμορφωθεί: Επιβράβευση, αν όχι: Εφαρμογή λογικής συνέπειας.  
 
β. Λογικές Συνέπειες vs Τιμωρίες
Για να είναι μια συνέπεια αποτελεσματική πρέπει να έχει τα εξής χαρακτηριστικά:  
  • Λογική & Ανάλογη: Να σχετίζεται με τη συμπεριφορά (π.χ. «αφαιρείται ο χρόνος οθόνης για το υπόλοιπο της ημέρας»).  
  • Σύντομη: Οι πολυήμερες τιμωρίες προκαλούν απευαισθητοποίηση, εναντιωματικότητα και εκδικητικότητα. 

Στόχος: Η ενίσχυση της συναισθηματικής αυτορρύθμισης του παιδιού.  

2. Μελέτη & Γραπτός Λόγος (Σχολείο) – το μοντέλο των 4 σταδίων που λύνει τα χέρια

Για ένα παιδί με ΔΕΠΥ, η παραγωγή γραπτού λόγου είναι μια διαδικασία απεχθής και χρονοβόρα. Λόγω της έκπτωσης στις επιτελικές λειτουργίες (μνήμη εργασίας, εστίαση), παρατηρείται ελλιπής γλωσσική συνοχή, αδυναμία σύνδεσης προτάσεων και δυσκολία στην αυτοδιόρθωση, με αποτέλεσμα να υποσκιάζεται το υψηλό νοητικό δυναμικό του μαθητή.  
 
Τα 4 Στάδια Επίλυσης για την Έκθεση & τη Μελέτη
Στο συνέδριο κατά την εισήγηση της Ασημίνας Μαυροειδή –η οποία είναι Φιλόλογος και Ειδική Εκπαιδευτικός με εξειδίκευση στη ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής ή/και Υπερκινητικότητα) και τις μαθησιακές δυσκολίες- συζητήθηκαν οι «επιτελικές λειτουργίες και η παραγωγή γραπτού λόγου, η σχέση αλληλεπίδρασης , καθώς και το πεδίο δυσκολιών και παρέμβασης στους μαθητές με ΔΕΠΥ».
 
Ειδικότερα, παρουσιάστηκε ένα εξαιρετικό παιδαγωγικό μοντέλο που βασίζεται σε οπτικοχωρικούς οργανωτές (διαγράμματα):  
Στάδιο 1 – ΔΙΑΒΑΖΩ: Διαβάζουμε προσεκτικά το θέμα και το ξαναδιαβάζουμε.  
Στάδιο 2 – ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ: Χρησιμοποιούμε διαγράμματα με καθοδηγούμενες ερωτήσεις (Ποιος; Πού; Πότε; Τι κάνει; Τι νιώθει;) για να συγκεντρώσουμε ιδέες.  
Στάδιο 3 – ΕΚΤΕΛΩ: Γράφουμε δομημένα το κείμενο (Πρόλογος, Κύριο Θέμα, Επίλογος), απαντώντας στις ερωτήσεις με τη σειρά.  
Στάδιο 4 – ΕΛΕΓΧΩ: Κάνουμε αυτοδιόρθωση, επιβεβαιώνοντας ότι απαντήθηκαν όλες οι ερωτήσεις.  
💡 Το κρίσιμο ερώτημα για τις Προφορικές Εξετάσεις:
Είναι συνηθισμένο τα παιδιά με ΔΕΠΥ να παραπέμπονται σε προφορικές εξετάσεις. Ωστόσο, δεδομένου ότι η συστηματική εξάσκηση με οπτικά διαγράμματα στον γραπτό λόγο λειτουργεί οργανωτικά για τη σκέψη του μαθητή και η κατάτμηση της μελέτης στα τέσσερα καθαρά στάδια (Διαβάζω, Σκέφτομαι, Εκτελώ, Ελέγχω) αποδεικνύεται σωτήρια για την παραγωγή γραπτού λόγου, προκύπτει το εύλογο ερώτημα αν πρέπει να επανεξεταστεί το πλαίσιο των προφορικών εξετάσεων, όπως τόνισε χαρακτηριστικά η κα. Μαυροειδή .

3. ΔΕΠΥ, Διατροφή & Εναλλακτικές Θεραπείες: Από τα Ωμέγα-3 και τον Κρόκο Κοζάνης μέχρι τη Νευροανάδραση

Όταν μιλάμε για τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας, η συζήτηση στρέφεται συχνά είτε στις μαθησιακές δυσκολίες είτε στη φαρμακευτική αγωγή. Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα που παρουσιάστηκαν στο 6ο Πανελλήνιο Διεπιστημονικό Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας ΔΕΠΥ αποδεικνύουν ότι πρόκειται για μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που επηρεάζει ολόκληρο το σώμα, τον οργανισμό, τη μεταβολική υγεία και τις καθημερινές οργανικές λειτουργίες του παιδιού και του ενηλίκου. Ως εκ τούτου, υπάρχει ένα ευρύ πεδίο συμπληρωματικών και εναλλακτικών προσεγγίσεων που κερδίζουν διαρκώς έδαφος στη σύγχρονη βιβλιογραφία. 

Η στενή συσχέτιση ΔΕΠΥ και Παχυσαρκίας

Στο συνέδριο παρουσιάστηκαν εντυπωσιακά δεδομένα για τη σωματική υγεία των ατόμων με ΔΕΠΥ: Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες επισημάνσεις του συνεδρίου κατά την εισήγηση της Παιδοψυχιάτρου Ευαγγελίας Γεράση: «ΔΕΠΥ και Σωματική Υγεία, μια ολιστική προσέγγιση» , αφορά στη σύνδεση της ΔΕΠΥ με την αύξηση του σωματικού βάρους. Πολυάριθμες μετα-αναλύσεις υποδεικνύουν πλέον μια ξεκάθαρη συσχέτιση ανάμεσα στη διαταραχή και την παχυσαρκία, τόσο στην παιδική ηλικία όσο και στην ενηλικίωση.  

Αυτό συμβαίνει κυρίως επειδή ο εγκέφαλος με ΔΕΠΥ αναζητά διαρκώς γρήγορες πηγές επιβράβευσης και ντοπαμίνης. Η τάση αυτή μεταφράζεται συχνά σε παρορμητική σίτιση, κατανάλωση τροφών πλούσιων σε επεξεργασμένη ζάχαρη και λιπαρά, αλλά και σε τελείως ακανόνιστα γεύματα μέσα στη μέρα. Όταν η έλλειψη οργάνωσης συνδυάζεται με τη μειωμένη σωματική δραστηριότητα και τον κακό ύπνο, ο κίνδυνος μεταβολικών διαταραχών αυξάνεται σημαντικά. Για το λόγο αυτό, οι ειδικοί συνιστούν στους γονείς να μην βασίζονται σε μεμονωμένες ζυγίσεις, αλλά να παρακολουθούν συστηματικά τη συνολική τροχιά του Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) του παιδιού σε συνεργασία με τον παιδίατρο.  

Ο φαύλος κύκλος του κακού ύπνου

Παράλληλα, ο ύπνος αποτελεί έναν από τους πιο καθοριστικούς, αλλά συχνά παραμελημένους παράγοντες στη διαχείριση της ΔΕΠΥ. Στα παιδιά, οι δυσκολίες εκδηλώνονται συνήθως ως έντονη αντίσταση στην κατάκλιση, καθυστέρηση στην έναρξη του ύπνου, αλλά και συνυπάρχουσες διαταραχές όπως η αναπνευστική άπνοια ή το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών. Ένα παιδί που δεν κοιμάται ποιοτικά ή επαρκώς, την επομένη ημέρα παρουσιάζει διπλάσια διάσπαση προσοχής, μεγαλύτερη ευερεθιστότητα και εντονότερες εκρήξεις συμπεριφοράς.  

Στην εφηβεία και την ενηλικίωση, το πρόβλημα μετατοπίζεται συχνά στην λεγόμενη «καθυστερημένη φάση ύπνου». Οι έφηβοι δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν νωρίς, μια κατάσταση που επιδεινώνεται δραματικά από τη χρήση οθονών (κινητά, τάμπλετ) αργά το βράδυ, καθώς το μπλε φως αναστέλλει την έκκριση μελατονίνης.  

Για την αντιμετώπιση αυτών των δυσκολιών, οι επιστήμονες προτείνουν βασικές παρεμβάσεις υγιεινής του ύπνου:

  • Σταθερή ώρα πρωινής αφύπνισης καθημερινά, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα. 
  • Άμεση έκθεση στο φυσικό πρωινό φως μόλις το παιδί ξυπνήσει. 
  • Αυστηρή απομάκρυνση όλων των οθονών από το δωμάτιο τουλάχιστον μία ώρα πριν την κατάκλιση.  
  • Παρακολούθηση της τροχιάς του Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) 

Ιατρικός και Καρδιολογικός Έλεγχος

Τέλος, στο συνέδριο υπογραμμίστηκε η σημασία της ολοκληρωμένης κλινικής αξιολόγησης. Πριν από την έναρξη οποιασδήποτε φαρμακευτικής αγωγής, είναι απαραίτητος ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης, των σφύξεων και του ιατρικού ιστορικού. Παράλληλα, απαιτείται παραπομπή σε καρδιολόγο εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας ή εάν το παιδί εμφανίζει συμπτώματα, όπως ανεξήγητο λαχάνιασμα, ταχυπαλμίες ή επεισόδια λιποθυμίας.  

Συμπληρώματα Διατροφής και Εναλλακτικές θεραπείες: Τι λέει η Επιστήμη;

Πολλοί γονείς αναζητούν φυσικές ενισχύσεις, είτε ως εναλλακτική είτε ως συμπλήρωμα στη θεραπεία. Οι πιο τεκμηριωμένες επιλογές περιλαμβάνουν:

Ωμέγα-3 & Ωμέγα-6 Λιπαρά Οξέα: Αποτελούν τα πιο ευρέως μελετημένα συμπληρώματα. Τα απαραίτητα αυτά λιπαρά οξέα (EPA και DHA) υποστηρίζουν τη δομή των νευρωνικών μεμβρανών και τη διαβίβαση της ντοπαμίνης, βοηθώντας στη βελτίωση της προσοχής και της υπερκινητικότητας.

Κρόκος Κοζάνης (Saffron): Πρόσφατες διπλές-τυφλές κλινικές μελέτες έδειξαν ότι το εκχύλισμα κρόκου παρουσιάζει σημαντική αποτελεσματικότητα στη μείωση των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ, δρώντας ευεργετικά στο νευρικό σύστημα χωρίς τις ανεπιθύμητες ενέργειες των διεγερτικών.

Μαγνήσιο, Ψευδάργυρος & Βιταμίνη Β6: Έρευνες δείχνουν ότι πολλά παιδιά με ΔΕΠΥ εμφανίζουν ήπιες ελλείψεις σε ψευδάργυρο και μαγνήσιο. Η συμπληρωματική χορήγησή τους βοηθά στη ρύθμιση της νευροδιαβίβασης και στη μείωση της ανησυχίας.

Νευροανάδραση (Neurofeedback): Εκπαιδεύοντας τον Εγκέφαλο

Μία από τις πιο υποσχόμενες μη-φαρμακευτικές θεραπείες είναι η Νευροανάδραση. Πρόκειται για μια ανώδυνη μέθοδο «γυμναστικής του εγκεφάλου» (Brain Training), κατά την οποία το παιδί συνδέεται με ειδικούς αισθητήρες και αλληλεπιδρά με ένα παιχνίδι στην οθόνη χρησιμοποιώντας μόνο τη συγκέντρωσή του. Όταν ο εγκέφαλος παράγει τα επιθυμητά κύματα εστίασης (κύματα βήτα), το παιχνίδι προχωρά. Μέσω της επανάληψης, ο εγκέφαλος «μαθαίνει» να αυτορρυθμίζεται, προσφέροντας μακροπρόθεσμα οφέλη στη συγκέντρωση και τον έλεγχο των παρορμήσεων.

Σημείωση: Κάθε συμπληρωματική ή εναλλακτική προσέγγιση πρέπει να συζητείται πάντα με τον θεράποντα παιδοψυχίατρο ή παιδίατρο.

Συμπέρασμα: Η διάγνωση της ΔΕΠΥ δεν αποτελεί το τέλος της προσπάθειας, αλλά την αφετηρία για μια νέα, οργανωμένη καθημερινότητα γεμάτη κατανόηση και προοπτική.  

 

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

eighteen − four =

Μείνε στην παρέα μας!

Νέες ιδέες, άρθρα, οδηγοί και αποκλειστικό υλικό
απευθείας στο inbox σου.