Η επιστροφή των μαθητών στα θρανία και στην καθημερινή ρουτίνα είναι γεγονός και μαζί με τα βιβλία και τις σχολικές τσάντες, η καθημερινότητα φέρνει στο προσκήνιο και το κρίσιμο ζήτημα της διατροφής των παιδιών . Φέτος, η έναρξη των μαθημάτων συμπίπτει με την εφαρμογή μιας νέας Υπουργικής Απόφασης του Υπουργείου Υγείας, η οποία αναδιαμορφώνει πλήρως το τοπίο στα σχολικά κυλικεία, στους χώρους εστίασης και στους αυτόματους πωλητές.

Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί κεντρικό κομμάτι της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας. Στόχος της είναι η διαμόρφωση ενός υποστηρικτικού σχολικού περιβάλλοντος που θα διευκολύνει τους μαθητές όλων των βαθμίδων —από τους παιδικούς σταθμούς μέχρι το Λύκειο— να στρέφονται σε υγιεινές διατροφικές επιλογές.

Τι «κόβεται» οριστικά από τα σχολικά κυλικεία

Το νέο επικαιροποιημένο πλαίσιο βάζει οριστικό τέλος σε μια σειρά από προϊόντα υψηλής ενεργειακής πυκνότητας και χαμηλής διατροφικής αξίας, τα οποία αποτελούσαν συχνές επιλογές των παιδιών. Πιο συγκεκριμένα, απαγορεύεται πλήρως η διάθεση αλλαντικών (όπως ζαμπόν, γαλοπούλα commercial μορφής, μπέικον ή λουκάνικο), καθώς και έτοιμων παρασκευασμάτων κρέατος, όπως κοτομπουκιές, γύρος, σουβλάκι και σνίτσελ. Τα υλικά αυτά δεν επιτρέπεται πλέον να χρησιμοποιούνται σε σάντουιτς, πίτες, πίτσες ή σαλάτες.

Παράλληλα, από τα ράφια και τα ψυγεία των κυλικείων αποσύρονται οριστικά:

Γλυκίσματα όπως σοκολάτες, κρουασάν, donuts, παγωτά και γρανίτες.
Αλμυρά σνακ χαμηλής θρεπτικής αξίας, όπως πατατάκια (chips) και γαριδάκια.
Αναψυκτικά, καφές και ενεργειακά ποτά.

Περιορισμοί σε μερίδες και βάρος

Τροποποιήθηκαν τα όρια σε γραμμάρια για τα διατιθέμενα προϊόντα. Ενδεικτικά, οι τυρόπιτες και οι σφολιάτες περιορίζονται σε συγκεκριμένο βάρος (έως 100 γραμμάρια), ενώ οι ξηροί καρποί επιτρέπονται μόνο σε Γυμνάσια και Λύκεια, σε ατομική συσκευασία έως 30 γραμμάρια και χωρίς προσθήκη αλατιού ή ζάχαρης.

Επιτρεπόμενα εναλλακτικά σνακ

Προτείνονται πιο υγιεινές επιλογές, όπως ρυζογκοφρέτες ή καλαμπογκοφρέτες έως 40 γραμμάρια, παστέλι και χαλβάς έως 40 γραμμάρια, καθώς και φρέσκα φρούτα ή φυσικοί χυμοί χωρίς προσθήκη ζάχαρης.

Για την απαραίτητη ενυδάτωση των παιδιών και των εφήβων, η εγκύκλιος ορίζει το φυσικό νερό ως την πρώτη και κύρια επιλογή, καλώντας μάλιστα τα σχολεία να διαθέτουν προσβάσιμα σημεία με καθαρό πόσιμο νερό για το γέμισμα των παγουριών των μαθητών.

Οι σούπερ τροφές κατά των ιώσεων

Επιπλέον, ξεκαθαρίζεται ότι απαγορεύεται αυστηρά το delivery φαγητού ή ροφημάτων από εξωτερικές επιχειρήσεις εντός του σχολικού χώρου, ενώ οι μαθητές δεν επιτρέπεται να βγαίνουν εκτός σχολείου κατά τη διάρκεια του ωραρίου.

Οι νέες θρεπτικές επιλογές και το «ταπεράκι» από το σπίτι

Η νέα εγκύκλιος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αύξηση της κατανάλωσης φυτικών ινών, βιταμινών και προϊόντων ολικής άλεσης. Τα αρτοσκευάσματα που διατίθενται πρέπει κατά βάση να είναι ολικής άλεσης, ενώ ενθαρρύνεται η διάθεση ολόκληρων φρέσκων φρούτων και έτοιμων φρουτοσαλατών. Στα σάντουιτς, τα αλλαντικά αντικαθίστανται από ψητό ή βραστό κοτόπουλο ή γαλοπούλα από αυτοτελές κομμάτι κρέατος, συνοδευόμενα από τυριά (όπως γραβιέρα, φέτα, ανθότυρο ή κασέρι) και φρέσκα λαχανικά.

Οι τροφές που πρέπει να καταναλώνουμε τον χειμώνα

Το Υπουργείο Υγείας ξεκαθαρίζει ότι η προσπάθεια για σωστή διατροφή δεν σταματά στην πόρτα του κυλικείου. Οι γονείς παροτρύνονται να ακολουθούν την ίδια ακριβώς φιλοσοφία για το κολατσιό που προετοιμάζουν στο σπίτι, αξιοποιώντας και το σχετικό ενημερωτικό υλικό «Το υγιεινό μου κολατσιό».

Μερικές από τις ενδεικτικές, εγκεκριμένες επιλογές σνακ που μπορούν να παίρνουν τα παιδιά μαζί τους ή να βρίσκουν στο σχολείο περιλαμβάνουν:

Σάντουιτς ή τορτίγιες ολικής άλεσης με βραστό αυγό, τόνο ή κοτόπουλο, λαχανικά και ελαιόλαδο.
Σάντουιτς με ταχίνι ή φυστικοβούτυρο και φέτες μπανάνας.
Σπανακόπιτα ή τυρόπιτα παραδοσιακού τύπου, συνοδευόμενη από φρέσκο φρούτο.
Γιαούρτι ή κεφίρ χωρίς πρόσθετα σάκχαρα, συνδυασμένα με μέλι, δημητριακά, παστέλι ή μουστοκούλουρο.
Πλούσιες σαλάτες (π.χ. αγγουροντομάτα ή μαρούλι) ενισχυμένες με βραστές φακές, πλιγούρι, κους κους ή καλαμπόκι.

Οι οδηγίες του ΕΟΔΥ και το πρωτόκολλο για τις αλλεργίες

Τα αυστηρά πρωτόκολλα του ΕΟΔΥ για την ασφάλεια των τροφίμων

Η διατροφική ασφάλεια των μαθητών δεν περιορίζεται μόνο στα συστατικά των γευμάτων, αλλά επεκτείνεται και στον τρόπο συντήρησής τους. Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) εξέδωσε έναν ολοκληρωμένο οδηγό για την πρόληψη λοιμωδών νοσημάτων, θέτοντας αυστηρά κριτήρια θερμοκρασίας για τα προσυσκευασμένα τρόφιμα και τα γεύματα των κυλικείων:

Τα κρύα τρόφιμα (σάντουιτς, γάλα, χυμοί, σαλάτες) πρέπει να διατηρούνται σταθερά σε θερμοκρασία κάτω από 5°C.
Τα ζεστά τρόφιμα πρέπει να παραμένουν σε θερμοκρασία πάνω από 60°C.

Οι θερμοκρασίες αυτές πρέπει να ελέγχονται αυστηρά τόσο κατά τη μεταφορά όσο και κατά την παραλαβή των προϊόντων από τους υπεύθυνους των κυλικείων.

Τέλος, ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τις τροφικές αλλεργίες και τον κίνδυνο πνιγμονής, ειδικά στις μικρότερες ηλικίες. Τα κυλικεία υποχρεούνται να παρέχουν σαφείς πληροφορίες για τα αλλεργιογόνα συστατικά, σε στενή συνεργασία με το σχολείο και τους γονείς.

Παράλληλα, στα κυλικεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (Νηπιαγωγεία και Δημοτικά) συστήνεται να μην προσφέρονται ξηροί καρποί και μικρά, στρογγυλά φρούτα, όπως τα σταφύλια και τα κεράσια, προκειμένου να προστατευτούν οι μικροί μαθητές από τον κίνδυνο αναπνευστικής απόφραξης.

📸 Πηγή εικόνων: Pexels.