Η «παγίδα του λάθους»: Πώς η Θετική Διαπαιδαγώγηση μας μαθαίνει να αγκαλιάζουμε το λάθος ως εργαλείο σύνδεσης
Το περασμένο Σάββατο είχα τη χαρά να παρευρεθώ σε μια εξαιρετικά επίκαιρη συζήτηση για γονείς που διοργάνωσαν οι εκδόσεις Διόπτρα. Με κεντρικό θέμα «Η τελειότητα ως παγίδα: αγκαλιάζοντας το λάθος ως εργαλείο σύνδεσης », η Φωτεινή Καραγρηγόρη, πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια Θετικής Διαπαιδαγώγησης, Σύμβουλος Attachment Parenting, εκπαιδευτικός, δημιουργός του “lemonhood.gr” και συγγραφέας του βιβλίου “Τα λάθη που θα κάνεις” και η Μαρέα Λεούταρη, συγγραφέας , επικοινωνιολόγος και life strategist, έβαλαν στο μικροσκόπιο όλα όσα μας “βαραίνουν” στην καθημερινότητα με τα παιδιά μας.
Το βασικό συμπέρασμα; Δεν υπάρχουν τέλειοι γονείς, υπάρχουν άνθρωποι που προσπαθούν. Και αυτό είναι υπεραρκετό.
Θετική Διαπαιδαγώγηση vs Ανεκτική/ Επιτρεπτική Διαπαιδαγώγηση: Η μεγάλη παρεξήγηση
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της συζήτησης ήταν η αποσαφήνιση του τι σημαίνει τελικά «Θετική Διαπαιδαγώγηση». Συχνά, στο μυαλό πολλών, η προσέγγιση αυτή ταυτίζεται λανθασμένα με την ανεκτική ή επιτρεπτική ανατροφή (permissive parenting), την τάση, δηλαδή, να λέμε σε όλα «ναι» είτε επειδή είμαστε αρκετά κουρασμένοι για να έρθουμε σε αντιπαράθεση είτε για να μην στενοχωρήσουμε το παιδί. Η πραγματικότητα όμως είναι τελείως διαφορετική:
Η Ανεκτική ανατροφή στερείται ορίων. Αφήνει το παιδί χωρίς πυξίδα, δημιουργώντας του συχνά ανασφάλεια, δεδομένου ότι η έλλειψη πλαισίου μεταφράζεται στο παιδικό μυαλό ως έλλειψη φροντίδας.
Η Θετική Διαπαιδαγώγηση, από την άλλη, βασίζεται στη σύνδεση, αλλά και στα σταθερά, γεμάτα σεβασμό όρια. Είναι η τέχνη του να είσαι «ευγενικός, αλλά και σταθερός». Αγκαλιάζουμε το συναίσθημα του παιδιού, βάζοντας όμως, φραγμό στην ανάρμοστη συμπεριφορά.
Η Θετική Διαπαιδαγώγηση, λοιπόν, δεν σημαίνει έλλειψη ορίων, αλλά επιβολή τους με σεβασμό και χωρίς βία (σωματική ή λεκτική).
Μη φοβάσαι το λάθος, παραδέξου το!
Στην εποχή των social media και των «τέλειων» μαμαδο-προφίλ, η παγίδα του λάθους παραμονεύει. Οι γονείς φορτωνόμαστε με τεράστιες ενοχές κάθε φορά που χάνουμε την υπομονή μας, φωνάζουμε ή παίρνουμε μια εντελώς λανθασμένη απόφαση.
Οι ομιλήτριες μας υπενθύμισαν ότι τα λάθη είναι το καλύτερο εργαλείο μάθησης , τόσο για εμάς όσο και για τα παιδιά μας.
Η απομυθοποίηση του “αλάθητου” και η δύναμη της “συγγνώμης”
Όταν το παιδί βλέπει έναν γονιό που δεν κάνει ποτέ λάθος, νιώθει ότι πρέπει να είναι και το ίδιο τέλειο, πράγμα που του δημιουργεί τεράστιο άγχος. Αντιθέτως, αυτό που έχει τεράστια δύναμη και δίνει ακόμη μεγαλύτερη δύναμη στο παιδί είναι η “συγγνώμη”… Το να πάμε στο παιδί μας και να του πούμε: «Συγγνώμη για πριν, έχασα την ψυχραιμία μου, αυτό που έκανα δεν ήταν σωστό», δεν μας μειώνει ως γονείς. Αντίθετα, χτίζει βαθιά εμπιστοσύνη και του διδάσκει τη συναισθηματική υπευθυνότητα.
Το δικαίωμα του γονιού στην παύση
Στη συζήτηση, τονίστηκε η ανάγκη του γονιού να ζητά χρόνο και χώρο. Όταν οι ρυθμοί της καθημερινότητας μας ξεπερνούν και νιώθουμε ότι είμαστε έτοιμοι να «εκραγούμε», δεν είναι κακό να κάνουμε ένα βήμα πίσω.
Το να πεις στο παιδί σου: «Αυτή τη στιγμή νιώθω πολύ θυμωμένη/ος ή κουρασμένη/ος. Χρειάζομαι 5 λεπτά να ηρεμήσω και μετά θα το συζητήσουμε», είναι μια πράξη τεράστιας συναισθηματικής νοημοσύνης, ειλικρίνειας και ευγένειας τόσο προς το παιδί μας όσο και προς τον εαυτό μας. Το πιο σημαντικό όμως, είναι ότι προστατεύει τη σχέση μας από μια άσκοπη έκρηξη, ενώ παράλληλα, λειτουργεί και ως πρότυπο για το παιδί, καθώς του μαθαίνει πώς να διαχειρίζεται τα δικά του έντονα συναισθήματα.
Η εκδήλωση των εκδόσεων Διόπτρα ήταν μια υπενθύμιση κι ένα ζωντανό εργαλείο ότι το Attachment Parenting και η Θετική Διαπαιδαγώγηση -όροι που τους ακούμε , αλλά δυσκολευόμαστε να τους εφαρμόσουμε στην καθημερινότητά μας- δεν είναι ένας οδηγός για να γίνουμε ρομπότ. Είναι ένας δρόμος , ο οποίος μας κατευθύνει στη σύνδεση με τα παιδιά μας μέσα από την αλήθεια μας.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα κάνετε ένα λάθος, πάρτε μια βαθιά ανάσα. Δώστε στον εαυτό σας τον χώρο και τον χρόνο που χρειάζεται, ζητήστε συγγνώμη αν χρειαστεί και θυμηθείτε: τα παιδιά δεν χρειάζονται τέλειους γονείς. Χρειάζονται παρόντες γονείς.